မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့်
ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး (သို့မဟုတ်)
ဝိညာဉ်ချည်နှင့် မီးပူဇော်လိုသူတို့အတွက်
ဗာတီကန်က ကန့်ကွက်စာ
ကျေးဇူးတော်ရှင်မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်ကြီးဟာ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၄၁ ခုနှစ်က စပြီး တောရပ်မှီ တရားရှာမှီးတဲ့ ဝါနဝါသီရဟန်းဘဝနဲ့ နေထိုင်တော်မူခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သာစည်မြို့ ရွှေကျောင်းကုန်းတောင်၊ ဇင်းကျိုက်တောင်၊ မင်းတစ်ရာ့တစ်ပါးတောင်၊ ကျောက်ခမောက်ဂူ၊ ဖူးကြီး သံသူမာရတောင်၊ စစ်ကိုင်း အရှေ့ပရက္ကမချောင်၊ ပျဉ်းမနားလက်လုပ်တောင်တို့ မှာ ၁၄ နှစ်ကျော်သီတင်းသုံးအားထုတ်ခဲ့ပြီးနောက် ၁၃၅၅ ခုနှစ် တော်သတင်းလပြည့်ကျော် ၁ဝ ရက်နေ့မှာ တောင်ကြီး-ကျိုင်းတုံသွား ကားလမ်းဘေးရှိ သုဝဏ္ဏသျှမ်တောင်ကို ကြွရောက်တော်မူခဲ့ပါတယ်။
၁၃၅၅ ခုနှစ် သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၆ ရက်နေ့ညမှာ 'တပည့်တော်တို့ ဆီကိုလည်း တစ်လှည့်သာသနာပြုပေးပါဦးဘုရား'လို့ ရှိခိုးဦးတိုက်လျှောက်ထားလျက်က သွားလမ်းများကိုလည်း ပီပြင်စွာပြသတဲ့ အိပ်မက်အရ သုဝဏ္ဏသျှမ်တောင်ကို လှမ်းတော်မူခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ဆရာတော်ကြီး သုဝဏ္ဏဏသျှမ်တောင်တော်ကို ရောက်ရှိပြီး ၂ လအကျော်မှာပဲ 'လားဟူဘုရားပွင့်တော့မည်၊ ဝိညာဉ်ချည်နှင့် မီးပူဇော်ရန် ပျားဖယောင်းများ အဆင်သင့်ထားကြပါ' ဆိုတဲ့ တဘောင်စကားတွေဟာ ေဒသခံ ကလေးသူငယ်များအကြား တာစားနေတတ်ပြီး အဲဒီတဘောင်သီချင်းဟာ တောင်တန်းတစ် လျှောက် ပျံ့နှံ့နေခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။
မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်ကြီးဟာ ပေခြောက်ထောင်ကျော်မြင့်တဲ့ သုဝဏ္ဏသမျှ်တောင်စဉ်တောင်တန်းတစ်လျှောက်မှာ နတ်နဲ့ ဘာသာခြားကိုးကွယ်သူ လားဟူလီရှောတိုင်းရင်းသား အများစုအကြားမှာ ဘာသာစကား အခက်အခဲ၊ ရာသီဥတုအခက်အခဲ ..စတဲ့ အခက်အခဲများစွာနဲ့ တရားအားထုတ်တော်မူခဲ့ရပြီး လားဟူလီရှောတိုင်းရင်းသားများကိုလည်း အမှန်ကိုညွှန်ပြ ဆိုဆုံးမရင်း ဗုဒ္ဓရဲ့ မြတ်တရားရှိရာဆီကို ခေါ်ဆောင်ခဲ့ရပါတယ်။ ဆရာတော်ကြီးရဲ့ မဆုတ်မနစ် အားထုတ်သာသနာပြု တရားပြမှုဟာ ၂ နှစ်နီးပါး အကြာမှာတော့ အရာထင်လာခဲ့ပါတော့တယ်။ လားဟူ(၂၆)ရွာမှ ရွာလုံးကျွတ် လူအများက တောတွင်းတစ်နေရာမှာစုဝေးပြီး လားဟူဗုဒ္ဓဘာသာခံယူပွဲကြီးကို သုံးရက်တိုင်တိုင် ကျင်းပကြခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးဟာ အဲဒီလို ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူကြတာကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ ၁၃၅၇ ခုနှစ် တပေါင်းလပြည့်နေမှာ လားဟူလီရှော ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူပွဲကြီးကို ခမ်းခမ်းနားနား ခမ်းခမ်းနားနား ကျင်းပပြုလုပ်ပေးတော်မူခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီပွဲကြီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး-
'လားဟူလီရှော ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူပွဲကြီးက ကြီးကျယ်ခမ်းနားလှပါ၏။ ထိုနှင့်အတူ အခက်အခဲ အတားအဆီးများစွာနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်ရ၏။
အစက လူသုံးထောင်ကျော် ဆန္ဒပြုထားသော်လည်း တကယ်ကျ နှစ်ထောင်ကျော်မျှသာ လာရဲကြတော့၏။ အစက လားဟူရွာပေါင်း ၂၆ အထိ၊ ယခုလာသောအခါ လားဟူ ၂၂ သာ။ လီရှော ၄ ရွာနှင့်ပေါင်းမှ ၂၆ ရွာ။
အချို့ရွာပြည်သူ့စစ်များက ရုံးထိုင်၊ တချို့ရွာ ပြည်သူ့စစ်များ လူဆင့်ခေါ် ထား၍။ တစ်ဖန် ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့ထဲမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူထားသူများလည်း အထုတ်ခံကြရ၏' (ဘဝကန္တရသင်္ကေတကထာ-စာ၃၆၃) လို့ ဆရာတော်ကြီး က သူ့ရဲ့ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိမှာ မှတ်တမ်းတင်ထားတာတွေ့ရပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ လားဟူလီရှောတိုင်းရင်းသားတွေ ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူပွဲ ဘာကြောင့်မလာရဲတော့သလဲ၊ ပြည်သူ့စစ်တွေ ဘာကြောင့် ရုံးထိုင်အစစ်ခံ၊ အထုတ်ခံရသလဲဆိုတဲ့မေးခွန်း မေးစရာရှိလာပါတယ်။
အဲဒီမေးခွန်းရဲ့အဖြေကို ဆရာတော်ကြီး ရေးသားတဲ့ အနာဂတ်တွင်ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အလားအလာများ ဆိုတဲ့စာအုပ်မှာ -
'ထို၌အုပ်ချုပ်သော အုပ်စုဥက္ကဋ္ဌ ပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင်ကား ကျိုင်းတုံ ခရစ်ယာန်ကျောင်းဆင်းလည်းဖြစ်၊ ခရစ်ယာန်အမျိုးသမီးနှင့်လည်း အပေးစား ခံထားရပြီးလည်းဖြစ်သော ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်တစ်ဦးဖြစ်နေချေတော့ရာ ...
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်သွားသော လူငယ်များထံမှ လက်နက်များ သိမ်းယူသည်။ အရေးကြီးသော ရွာကြီးများ၌ တပ်ချပြီး ထားလိုက်သည်။ ရွာများရှိ ရွာသူ ရွာသားများကို အခြားအလုပ်များ လုပ်ခိုင်း ထားလိုက်ပြန်သေးသည်။ တစ်ဖန် တစ်ဖက်ကလည်း ကျိုင်းတုံဂိုဏ်းချုပ်ကြီးများ မိုင်းပျဉ်းနယ်၊ ကွန်ဟိန်းနယ်အတွင်းရှိ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်များ မည်သူမျှမသွားရ အမိန့်ထုတ်သည်။ အီတလီ၊ ဗာတီကန်ရှိ ဌာနချုပ်သို့လည်း သတင်းပေးပို့ အစီရင်ခံသည်။
သို့ကြောင့် အီတလီနိုင်ငံ ဗာတီကန်မြို့အခြေစိုက်၌ရှိသော ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် မဟာဗောဓိမြိုင်ဘုန်းကြီးက ရှမ်းတောင်ပေါ်နေ အခြားအမျိုးနှင့် ဘာသာများကို ပစ္စည်းပေးဖြားယောင်းကာ သိမ်းသွင်းနေသည်ကို ကန့်ကွက်ကြောင်း နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ (ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေ)ထံ ကန့်ကွက်လွှာ ပေးပို့ခံခဲ့ရသည်။ ထိုစဉ်က သပိတ်တစ်လုံး၊ သင်္ကန်းသုံးထည်မျှရှိသော ငါတို့ ကား ကိုယ်ပင်အနိုင်နိုင်။
ဤသို့ရေးပြသည်မှာ သူတို့ကျတော့ ကိုယ်ပိုင်ကိုယ့်တိုင်းပြည်ပမာ ဆန်ရှားဝင်ဆွဲ၊ ဆီရှားဝင်ဆွဲ ခွင်အမျိုးမျိုးရေးဆွဲကာ အတင့်ရဲနေကြပြီး ငါတို့ တိုင်းရင်းသားချင်ကျ မဆီမဆိုင် အီတလီမှ ဝင်ကိုင်ခြင်းဟူသော မျက်လုံးပြူး နားကားကြီးတို့၏ လုပ်ရပ်ပင်။'(အနာဂတ ဂမနာဂမ ကထာ၊ စာ၁၉၅) လို့ ရေးသားထားပါတယ်။
ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူပွဲကြီးကျင်းပတဲ့ အချိန်ကာလနဲ့ မနီးမဝေးမှာ မြဝတီရုပ်သံက ထုတ်လွှင့်နေတဲ့ ဆရာတော်ကြီး တရားတစ်ပုဒ်ဟာ ဘာကြောင့်မှန်းမသိဘဲ တရားမဆုံးခင်မှာပဲ ဖြုတ်ချခံရတဲ့အကြောင်းကို ကျွန်တော်တို့ တစွန်းတစဆိုသလို ကြားခဲ့ရဖူးပါတယ်။ နောင်များမှ (အနာဂတ ဂမနာဂမ ကထာစာအုပ်ကိုဖတ်ရချိန်မှ)အဲဒီကိစ္စရဲ့ လက်သည်တရားခံဟာ ဗာတီကန်ဆိုတာကို သိခဲ့ရပါတယ်။
ကျေးဇူးတော်ရှင် မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်ဘုရားကြီးရဲ့ အခက်အခဲ အတိုက်အခံများလွန်းလှတဲ့ ဘဝကန္တရကို လားဟူလီရှော ဗုဒ္ဓဘာသာခံယူပွဲကြီးရဲ့ အဖြစ်အပျက်မှာ တွေ့မြင်ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာသနာကို ဝိညာဉ်ချဉ်နှင့် မီးပူဇော်မယ့် လားဟူလီရှော တိုင်းရင်းသားတွေရဲ့ ဆန္ဒနဲ့အာသာကို ပိတ်ပင်ဟန့်တားလိုကြသူများရဲ့ အတ္တနဲ့ လောဘဇောကိုလည်း ဒီအဖြစ်အပျက်မှာ မြင်တွေ့ကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘယ်လိုပဲဖြစ်နေပါစေ ...၊ ကျေးဇူးတော်ရှင် မဟာဗောဓိမြိုင်ဆရာတော်ကြီးဟာ သံလွင်မြစ်အနောက်ခြမ်းက သုဝဏ္ဏသျှမ်တောင်တန်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာ ရွှေရောင်ဆီမီး ထိန်ထိန်ငြီးအောင် ထွန်းညှိပူဇော် အလင်းရောင်ပေးတော်မူနိုင်ခဲ့ကြောင်းပါဗျာ ...။
ငြိမ်းချမ်းသာ
၂၅-၁ဝ-၂ဝ၁၉
ရည်ညွှန်းကိုးကား/-
၁။ ဥလ္လမ္ပတုဘိက္ခုဘာဝကထာ (၂ဝ၁၅)၊ စတုတ္ထအကြိမ်
၂။ ဘဝကန္တာရသင်္ကေတကထာ(၂ဝ၁၂)
၃။ အနာဂတ ဂမနာဂမ ကထာ(၂ဝ၁၅)
No comments:
Post a Comment